Thứ sáu, 18 Tháng 5 2012

Đôi điều suy ngẫm của một du học sinh về quê ăn Tết
Thứ năm, 21 Tháng 1 2010 14:20    PDF. In Email
Là một du học sinh tại Pháp từ nhiều năm nay, nhân dịp về thăm gia đình những ngày Tết cũng là cơ hội để tôi chứng kiến những đổi mới của đất nước, suy ngẫm đôi điều...

Nước Việt Nam ta ngày một giàu mạnh hơn, khang trang hơn. Mức sống người dân trong những năm qua được nâng cao rõ rệt. Giờ đây nhà nhà xe máy, người người xe máy. Số lượng xe cộ ùn ùn như mắc cửi. Luật bắt buộc đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy được áp dụng, dễ dàng nhận thấy ngay từ những ngày đầu ý thức nghiêm chỉnh chấp hành luật pháp của người dân đã được thể hiện khá tốt. Dẫu còn nhiều bất cập, song việc người dân đi xe máy không đội mũ bảo hiểm là rất cá biệt.

Tuy nhiên, cho đến ngày hôm nay tôi luôn luôn có cảm giác chúng ta vẫn chưa thoát khỏi cái bóng tâm lý của hai từ "đối phó".

Theo quan sát, vào ban ngày tại các ngã tư, ngã năm có đèn giao thông hay có CSGT đứng thì hầu như không có vượt đèn đỏ. Nhưng nếu bạn ra đường buổi sáng sớm hoặc khuya muộn, đường phố rất vắng vẻ và CSGT hầu như không trực nữa, đến bất cứ ngã tư nào chúng ta đều thấy rất nhiều xe máy vượt đèn đỏ, chỉ rất ít ôtô và một vài người đi xe máy "thừa thời gian" là dừng lại.

mbh

Tôi tự hỏi tại sao người dân nhiều nước trên thế giới lại có ý thức tốt hơn chúng ta. Hoàn toàn không phải do bộ óc của họ khác của chúng ta.

Tại các nước có nền công nghiệp phát triển như Pháp, Mỹ, Anh, Đức..., những trường hợp vi phạm luật giao thông là không có "châm chước", chẳng có "đôi co". Không chỉ bị phạt tiền, việc bấm lỗ bằng lái, thu bằng lái xe được thực hiện hết sức triệt để và hiệu quả. Thậm chí việc đội mũ bảo hiểm thích hợp khi đi xe đạp được người dân thực hiện rất tự giác. Người dân không chỉ đơn giản biết sợ luật hay bị bắt buộc phải tuân thủ luật nghiêm mà cao hơn, họ ý thức được đó là trách nhiệm của bản thân, là tôn trọng mình và người khác…

Riêng tôi tự nhận thấy có lẽ chưa lên được “tầm cao" như vậy, nhưng chúng ta chỉ cần tâm niệm đơn giản thế này : ngày mai ra đường tôi vượt đèn đỏ đâm phải ai đó, đến ngày kia những người khác vượt đèn đỏ đâm phải người thân mình. Lúc đó phải làm sao, cười chua chát hay khóc đau đớn đây?

Tại các nước trong khu vực Đông Nam Á như Singapore, từ rất lâu việc xả rác lần đầu sẽ bị phạt 500 đô Singapore. Nếu tái phạm sẽ bị phạt lao động nhiều giờ công ích, có khi còn bị phạt tù.

Bữa trước trên chặng đường đi du xuân, tôi bắt gặp 2 trường hợp : một quên gạt chân chống xe máy và trường hợp còn lại để mũ bảo hiểm trên…đùi. Sau khi thấy tôi nhắc họ, người bạn đi cùng nói : "ôi dào kệ họ, không sao đâu.  Bây giờ ở Việt Nam cậu sẽ chẳng thấy ai thừa hơi như cậu đâu!". Nhưng tôi không nghĩ vậy. Khi đó tôi nghĩ rằng chỉ bằng hành động đơn giản, biết đâu tôi đã cứu được một trường hợp chấn thương sọ não (thậm chí tử vong), 2 người gẫy chân gẫy tay, đã cứu được cái Tết nồng nàn niềm vui và hạnh phúc của họ… Hay chưa cần nghĩ tới người khác, chỉ cần nghĩ "ích kỷ" rằng tôi sẽ thanh thản, không phải ân hận và day dứt nếu lỡ có chuyện không may xảy ra đã quá đủ để tôi không hề có chút đắn đo do dự khi nhẹ nhàng nhắc giúp họ.

Hay có câu chuyện vui cười ra nước mắt ngày ông Công ông Táo : một bạn trẻ dẫn  người bạn người nước ngoài đi xem nét đẹp phong tục thả cá chép ra hồ sau khi cúng ông Công ông Táo của Việt Nam. Khi nhìn thấy người dân vứt rác "hồn nhiên" đầy bờ, rồi vứt cả xuống hồ thì “anh tây” cứ liên tục thắc mắc hỏi "Thả cá thì thả cả túi rác à?" làm bạn trẻ kia ngượng chín mặt...

mbh1
Phóng sinh, phóng luôn túi bóng tại Hồ Thiền Quang, Hà Nội

Kinh nghiệm nhiều nước phát triển trên thế giới cho thấy chính sách và sự cưỡng chế luật pháp chỉ là một góc của vấn đề. Giáo dục ý thức mới là quan trọng. Chúng ta cần hoạch định ra những mục tiêu mới, điều này hoàn toàn hợp với nguyện vọng muốn đất nước phát triển chất lượng hơn, bền vững hơn, bạn bè quốc tế phải nể trọng hơn. Vì thế hiện nay người dân cả nước nói chung và đặc biệt là người dân tại các thành phố lớn cần nhìn ra trách nhiệm, ý nghĩa và tự giác đi tiên phong, gấp rút nâng cao "tầm vóc" giá trị của bản thân.

Để nấc thang "lên một tầm cao mới" được thực hiện triệt để và bền vững, cả hai yếu tố trách nhiệm của Nhà nước và ý thức người dân đều rất quan trọng. Tuyệt đại đa số người dân đã bước đầu thể hiện tốt ý thức cá nhân. Về phần các cơ quan Nhà nước các cấp cũng cần tiếp tục thể hiện rõ trách nhiệm của mình.

Thiết nghĩ, chúng ta không bắt đầu từ bây giờ thì bao giờ ? Sang xuân mới, hy vọng và mong lắm thay những người Việt "lạc hậu" trong chúng ta sẽ nhanh chóng tiến lên một tầm cao mới.

Theo Tiền phong