Thứ sáu, 18 Tháng 5 2012

Nghề truyền thần: “tìm sự yên tĩnh trong khu phố ồn ào”
Thứ tư, 23 Tháng 12 2009 00:00    PDF. In Email
(36pho.vn) - Nằm lọt giữa các cửa hàng bán quần áo ở phố Hàng Ngang, nhưng cửa hàng truyền thần của ông Nguyễn Bảo Nguyên vẫn gây được sự chú ý của du khách vì những bức ảnh truyền thần đen trắng  và hình ảnh một cụ già ngoài 70 cầm cọ ngồi vẽ. Những hình ảnh đó đã trở thành một nét đặc trưng của khu phố sầm uất này.

Bước vào cửa hàng của bố con ông Bảo Nguyên ở 47 Hàng Ngang, tôi thực sự ấn tượng với những bức trang vẽ bằng tay nhưng đẹp và có hồn đến lạ lùng, và càng bất ngờ hơn khi biết dụng cụ để có một bức tranh như thế lại rất đơn giản, đó chỉ là những tờ giấy trắng, giá vẽ, bảng vẽ, bột đen, bông, tăm,…

alt
Cửa hàng truyền thần của ông Nguyễn Bảo Nguyên - 47 Hàng Ngang
 
Cửa hàng nhỏ ấy đã gắn liền với ông Nguyên suốt 49 năm, kể từ ngày khởi nghiệp. Hàng ngày, buổi sáng từ 8h30 đến 11h, buổi chiều từ 2h đến 5h30 ông Nguyên vẫn đều đặn ra cửa hàng để thả hồn mình vào cây cọ vẽ.

Ông Nguyên hiện là Tổ trưởng Tổ Truyền thần của Hà Nội. Ông cho biết, vào những năm 60-70 nghề truyền thần ở Hà Nội phát triển lắm, có đến gần 400 nhà làm truyền thần phân bố khắp Hà Nội, từ Cầu Giấy sang Gia Lâm, từ nội thành ra đến ngoại thành. Hồi đó còn có cả Hợp tác xã Truyền thần. Nhưng bây giờ, ở Hà Nội chỉ còn trên dưới 10 người theo đuổi nghề này.


Khi được hỏi căn nguyên khiến ông đến với nghề vẽ truyền thần, ông nói đó là duyên phận của ông. Ngày còn trẻ, chàng trai Bảo Nguyên là một sinh viên khoa Vật lý của trường Đại học Tổng hợp, nhưng đến kỳ thi tốt nghiệp ông bị ốm và không thể tham dự kỳ thi. Trong một lần lang thang trên phố, khi đi qua các của hàng truyền thần, sẵn trong mình sở thích vẽ từ trước và năng khiếu của bản thân, ông quyết định theo học nghề truyền thần. Năm 1960, ông bắt đầu vào nghề.

alt
Hai cha con ông Nguyên đang vẽ truyền thần

Để trở thành thợ vẽ truyền thần phải mất ít nhất 3-4 năm, thành người lành nghề khoảng 5-10 năm, có khi phải theo đuổi cả đời. Đây là nghề đòi hỏi lòng kiên trì, cần mẫn, mức độ tập trung cao, có năng khiếu hội họa và đặc biệt là phải có niềm đam mê, nếu ai không yêu thích nghề này thì sẽ không bao giờ thành người giỏi được. Theo ông, cái quan trọng và quyết định của một bức vẽ truyền thần là phải toát được cái “thần” của bức ảnh.

Một bức truyền thần đơn giản thường được vẽ trong vòng 2 ngày, những bức nào chi tiết và phức tạp phải mất từ 10 ngày đến 1 tháng mới xong. Và giá cả cũng phụ thuộc vào độ khó của bức ảnh.

Trước đây, ông Nguyên vẽ cả tranh truyền thần màu. Nhưng sau này, khi khách nước ngoài sang, họ chỉ đặt vẽ những bức ảnh đen trắng, theo đó khách trong nước cũng ít đặt tranh màu, ông Nguyên chuyển hẳn sang vẽ đen trắng.

alt
tác phẩm truyền thần của ông Nguyên
 
Ông Nguyên chia sẻ, khó khăn trong những ngày đầu lập nghiệp đó là từ trong bản thân mình. Đó là chưa đủ trình độ để vẽ các chi tiết khó, chưa đủ trình độ truyền hết được cái “thần” của bức tranh. Sau này, khi đã có kinh nghiệm, những khó khăn đó dần dần cũng được giải quyết.

 Nghề truyền thần mang lại cho ông nhiều cái được hơn là cái mất, đầu tiên nghề này giúp ông giải quyết được vấn đề về kinh tế cho gia đình, sau đó là thỏa mãn được lòng yêu nghề và phát triển được tài năng của bản thân. Ông nói rằng ông không hề hối hận khi quyết định bỏ dở chuyên ngành đang học ở Đại học Tổng hợp để  bước sang nghề này.

alt
ông Bảo Nguyên bên cạnh bức tự họa của mình

Ông nói “truyền thần giúp tôi tìm được sự yên tĩnh trong khu phố ồn ào này”. Khi bắt tay vào vẽ một bức tranh, ông thường tập trung cao độ. Những khi đó ông quên hết mọi sự hỗn loạn bên ngoài, quên ngoài kia là bao nhiêu cạnh tranh, là bao nhiêu lo toan, là bao nhiêu va vấp, ông tìm được sự yên tĩnh trong tâm hồn để hòa mình vào từng nét vẽ.

Ông Nguyên có 3 người con, nhưng chỉ có một người theo nghiệp bố. Anh Nguyễn Bảo Lân - con trai thứ hai của ông đang ngày càng khẳng định được năng khiếu và sự yêu thích của mình trong nghề vẽ tranh truyền thần. Những bức truyền thần, những đôi bàn tay của các nghệ nhân, những cây cọ, những giá vẽ và một cửa hàng nho nhỏ không hề bị hòa lẫn với sự xô bồ của con phố tấp nập! Ở đó ta có thể tìm được sự yên tĩnh tuyệt đối trong tâm hồn!

Nguyễn Hằng